Stress beïnvloedt ons allemaal. Je kunt stress symptomen merken bij het opvoeden van je kinderen, tijdens drukke dagen op het werk, bij het beheren van je financiën, of bij een moeilijke relatie. Stress is overal. En terwijl een beetje stress oké is – een beetje stress kan zelfs goed zijn – te veel stress kan je ziek maken, zowel mentaal als fysiek.

De eerste stap bij het beheersen van stress is om de symptomen ervan te kennen. Maar het herkennen van stress-symptomen kan moeilijker zijn dan je denkt. De meeste van ons zijn zo gewend aan stress en we weten vaak niet weten dat we gestrest zijn, totdat we het breekpunt bereiken.

Wat is stress?

Stress is de reactie van het lichaam die tot uiting komt bij nare situaties – of ze nu echt zijn of zo aanvoelen. Wanneer je je bedreigd voelt, treedt er een chemische reactie op in je lichaam die je doet handelen op zo’n manier dat je letsel voorkomt. Deze reactie is bekend als de ‘vecht-of-vlucht’ reactie, of de stress respons. Tijdens deze reactie op stress, verhoogt je hartslag, je ademhaling versnelt, spieren trekken samen en je bloeddruk stijgt. Je bent er klaar voor om in actie te komen. Dit is hoe je jezelf beschermt.

Stress heeft verschillende betekenissen voor verschillende mensen. Wat stress veroorzaakt bij de ene persoon kan voor een ander weinig uitmaken. Sommige mensen zijn beter in staat om met stress om te gaan dan anderen. En niet elke soort  stress is slecht. Stress in kleine doses kan helpen om taken uit te voeren en te voorkomen dat je pijn ervaart. Stress zorgt er bijvoorbeeld voor dat je op de rem drukt om te voorkomen dat je de auto voor je raakt. Dat is een goede zaak.

Onze lichamen zijn ontworpen om met een kleine doses stress om te gaan. Maar we zijn er niet voor bestemd om met langdurige, chronische stress om te gaan.

Wat zijn de symptomen van stress?

Stress kan invloed hebben op alle aspecten van je leven, inclusief je emoties, gedrag, denkvermogen, en lichamelijke gezondheid. Geen enkel onderdeel van het lichaam is immuun tegen stress. Maar omdat mensen allemaal op een andere wijze  met stress omgaan, kunnen de symptomen van stress variëren. De symptomen kunnen vaag zijn en kunnen verschillen van symptomen die veroorzaakt worden door een medische oorzaak. Mocht je symptomen herkennen dan is het raadzaam deze met een arts te bespreken. Je kunt een van de volgende symptomen van stress ervaren.

Gedragssymptomen van stress zijn:

  • Meer of juist minder gaan eten
  • Te veel of te weinig slapen
  • Jezelf isoleren van anderen
  • Verantwoordelijkheden uitstellen of verwaarlozen
  • Gebruik van alcohol, sigaretten of drugs om te ontspannen
  • Nerveuze gewoonten (b.v. nagelbijten, ijsberen)

Emotionele symptomen van stress zijn:

  • Snel opgewonden en gefrustreerd raken, en humeurig zijn
  • Overweldigd voelen, alsof je controle verliest of de behoefte om controle te nemen
  • Moeite hebben met je te ontspannen en het stilleggen van je gedachtes
  • Slecht gevoel over jezelf hebben (laag zelfbeeld) of je eenzaam, waardeloos of zelfs depressief voelen
  • Het vermijden van anderen

Fysieke symptomen van stress :

  • Weinig energie
  • Hoofdpijn
  • Maagklachten, zoals diarree, constipatie en misselijkheid
  • Pijn en gespannen spieren
  • Pijn op de borst en een snelle hartslag
  • Slapeloosheid
  • Frequente verkoudheden en infecties
  • Vermindering van seksueel verlangen en / of het vermogen
  • Nervositeit en beven, piepende oren, bezwete of koude handen en voeten
  • Droge mond en moeite met slikken
  • Gebalde kaak en tandenknarsen

Cognitieve symptomen van stress zijn:

  • Geheugenproblemen
  • Geen concentratie vermogen
  • Slecht beoordelingsvermogen
  • Alleen het negatieve zien
  • Angstige gedachten
  • Constant zorgen maken
  • Pessimistisch zijn of alleen de negatieve kant bekijken

Wat zijn de gevolgen van langdurige stress?

Een beetje spanning zo nu en dan is niet iets om bezorgd over te zijn. Echter, langdurende chronische stress, kan een aantal ernstige gezondheidsproblemen  veroorzaken of verergeren, zoals:

  • Psychische problemen, zoals depressie, angst en persoonlijkheidsstoornissen
  • Hart- en vaatziekten, waaronder hoge bloeddruk, hartritmestoornissen, hartaanvallen en beroertes
  • Obesitas en andere eetstoornissen
  • Menstruatieproblemen
  • Seksuele disfunctie, zoals impotentie en vroegtijdige zaadlozing bij mannen en het verlies van seksueel verlangen bij zowel mannen als vrouwen
  • Huid en haar problemen, zoals acne, psoriasis en eczeem en permanent haarverlies
  • Gastro-intestinale problemen, zoals GERD, gastritis, colitis ulcerosa, en prikkelbare dikke darm

Stress is een onderdeel van het leven. Het belangrijkste is hoe je ermee omgaat. Het beste wat je kunt doen om overbelasting van stress te voorkomen en de gezondheidsgevolgen tegen te gaan is om stress symptomen te herkennen.

Als je last hebt van stress symptomen, kan het ondernemen van een aantal stappen om je stress onder controle te krijgen een tal van voordelen hebben voor je gezondheid. Door het verbeteren van je lichamelijke gezondheid kun je beter omgaan met symptomen van stress.

  1. Maak tijd om te ontspannen. Ontspanningstechnieken zoals yoga, meditatie en ‘diep ademhalen’ de ontspanningsreactie van het lichaam. Als gevolg komt je lichaam in een staat van rust, dat is het tegenovergestelde van de stress respons.
  2. Regelmatig bewegen. Fysieke activiteit speelt een belangrijke rol bij het verminderen en voorkomen van de effecten van stress. Niets is beter dan aerobic oefeningen voor het vrijgeven van opgehoopte stress en spanning.
  3. Eet gezond. Een goed gevoed lichaam is beter voorbereid om met stress om te kunnen gaan. Begin de dag met een gezond ontbijt, verminder je cafeïne, alcohol en suiker inname, en stop met roken.
  4. Zorg voor voldoende slaap. Moe zijn kan je stress verhogen waardoor je irrationeel  gaat denken. Houdt je hoofd koel door het nemen van voldoende nachtrust.

Wanneer moet je hulp zoeken?

Raadpleeg je arts als je niet zeker weet of stress de oorzaak is van je symptomen of  als je symptomen blijven aanhouden terwijl je stappen hebt ondernomen om je stress onder controle te krijgen, Je arts kan controleren of er andere mogelijke oorzaken zijn.